Adı

  

 

  Yeni Sayfa 1

Bize Dadaş derler,Tarihlerde İzimiz var, Bize Dadaş derler Şehidimiz Gazimiz var, Bize Dadaş derler Altaylarda özümüz var.

*ATA SÖZLERİMİZ,DEYİMLER,DUALARIMIZ,YÖRESEL YEMEKLERİMİZ,SOFRA ADABI,GİYSİLERİMİZ,KOMŞULUK İLİŞKİLERİ,YARDIMLAŞMA,MİSAFİRPERVERLİK,ZİYARET ve YAYLA GELENEĞİNİ BU SAYFADA OKUYUN *

        Diyorlar Bizde

 Yaygın Ata Sözlerimiz

 Dualar

 Beddualar

Çitin adı çeper Oğlakda gıdik         Taya Kurik Köpeğe Gudik      Fasulyeye Lobiye Bulgura hedik Mantıyada Hengel Diyorlar Bizde  Telis çuval demek Pingelde Folluk Bütüne Tomari Tuluma tuluk     Civcive Cücük Hindiye Culuk   Patatese Kartol diyorlar bizde           Un çorbasi herle Ahır bizde kom Bacaya buhari Manilaya lom    Tentene danteldir tuman ise don Bedduaya gargış diyorlar bizde    Sofra bezi dastar Samanlık Merek Bayata kerti Raflara Terek   Çaydanlığa çaynik Kovaya Külek Havluyada peşkir diyorlar bizde Sandalyeye isdol Katı ise perk Bilmeceye mesel nadasada herk Masal hikaye ayrılma terk             Yüz Örtmeye yaşmak diyorlar bizde Dilsizin adı lal Görmeyenin kor   Bonyo yapmak çimmek            Peynir ise lor                  Çökeleğe'de çoma diyorlar bizde   Sosa anık kirişe hetil                    Geçen yıla bıldır yatağa mitil Kahverengi kavut bakraca sitil Yolluğada cecim diyorlar bizde   Kadın elbisesi entari Çileye kelep Koyunlara davar sürüye celep Çamasıra esbap Gömleğe Köynek Büyük tasa badiye diyorlar bizde Mandaya Camuş Kediye pisik    Sofraya peşkun danaya mozik       Keçi yavrusuna gıdik          Divanlara'da seki diyorlar bizde      Dağ eriği Salor Su kaynagı göze Halaya bibi Yeniye teze               Anaya Aba Teyzeye eze                 Mızıkçıyada Cığız diyorlar bizde

 

Birlikten dirlik doğar,              Kızını dövmeyen dizini döver     Bin bilsen bir bilene danış, Nekatarsan aşan o gelir başan Yazın gölge hoş kışın çuval boş Armudun iyisini ayı yiyer    Davulun sesi sonradan çıkar      Dağ dağın üstüne olur ev evin üstüne olmaz                            Gizli boğaya gelen eşkere doğar Düğün yemeği ile it tavlanmaz     At yedi günde it yediği günde Ekersen hozan olursun hızan  Kork Korkmazdan utan utanmazdan- iti üregen sahibi yapar-At sahibine göre kişner  Ne kurdu gör nede ihlası oku        Ac it fırın yıkar-Her öküz bir çubukla sürülmez-it ite itte kuyruğuna buyurur-Köyden köye  it ürmez-Oğluma  kızıma kalmadı Bogazıma -Ağzı açığın malını  gözü açık yer-İt ile hatıla girilmez   Dövme  el kapısını döverler kapını- Martta merek abrelde gerek-Çürük tahta çivi tutmaz-   Mart kapıdan baktırır-Kazma Kürek yaktırır.    

Allah ömrün uzun ede         Allah Oğul uşağan bağışlasın Allah kaza bela vermesin      Allah Muradın  versin             Allah fırsat versin                 Allah sevdiğen kavuştursun  Allah bir yastıkta kocatsın      Allah işin ehsan etsin            Allah yolun açık ede               Allah darda  koymasın          Allah işin rasgetirsin           Allah görünür görünmez         kaza beladan saklasın            Allah şifalar versin                 Toprağa el ata altın tutasın    Ömrün su gibi uzun olsun,       İki cihanda yüzün ağolsun     Her nereye gidersen         ayağın taşa gelmesin              Birin bin olsun,Yolun açık olsun  ğurlar olsun                   Rahmet geçmişleren                 Allah Rahmet  etsin                Allah yardımcın olsun           Hızır yoldaşın olsun,                Ellerin dert görmesin,             Babana rahmet                      Allahın duası olsun                 Allah selametlik versin            Allaha emanet olasın

 

 

Gözlerin avucuma gele  Boyun devrilsin-Yatasın yanım kalkasın canım diyesin.                             Seni büyümeyesin- Boyun çıkmiye-Ellerin koynunda kala-Kara haberin gele-Zukkum yiyesin-Ellere kalasın Ocağın söne-Kapın kapalı kala-Kapına kara kilit vurula- Parça pıllik olasın-ommiyesin Zürriyetin kurusun-Sürüm sürüm sürünesin-Yerin dibine giresin-Torpağ başşaan-Allahtan bulasın Karnan ateş dola Tavukların kırıla-Ağu içesin- Koltuğan davun değe- Ettiğin kadar çekesin-Beni Kadar taş   düşe başan-Ellarin kırıla Gözün çıka-Din iman dilenesin-Derdin ola dermanın olmaya Cenazen kalka,Adın ellere kala-yarı mezilde kalasın-Senden doğanda sene ede-     Deli ola da dağlara düşesin-Südün batsın Hışıma gelesin-Gözün yaşı kurumasın

 

 

Yöresel Deyimler

   Ne Anlama Geldiği

 Yöresel Giysilerimiz

Kültür,Gelenek,Görenek ve Yöresel   Yemekerimiz

Donğuztopu                 Gergide Kalmak          Kollo koto dökmek      Dana doluk:                 Kıçkırmak                    Yessir  olmak               Kor pisik             Kefter Küş        Yerden yığma     Gavle girmek     Mesel satmak    Burun bükmek   Muhat olmak        Arka çıkmak Gelirsem çığnarım  

Yoresel agızlar

Aniko                Babiko                     Eze                        Nene                       Bıldır                     Kartol                Lobiye                   Külür                     Lazut                    Marşapa            Badiye                    Kod                        urup                            Kodik                        Kuşğa                       Tejgere                   Köynek                    Tuman                     Papak                  Kefiye                    Merek                   Kom                          pin                          Mısmar                 Tuluk                         Dam                       Zibil                         Gındilik              Kırçikli                     Kor araba               yuymak               Çimmek                 Bibi                           Emi     kaftan                                       İstikan                     Guşgana                Gollik                       Horata                    Şamata                   Kırtik                    Tekmük                   Urba                       Durik                      Peştemal                 Tar                           Mıh                           Buhari                    Zırza                         Gıllanmak                Singece                  Ako                         İsdol                         Peşkun               Asbap                      Seğirtmek               Pisik                         Yeniş                        Hatıl                      çelep                      culuk                     cücük                     Sürgüç                   Kerti                       Teze                      Kehlan             Kadana            Kappik                 Metelik              Kayğana              Küze                    Göze        Gön                        

 

Yusyuvarlak                  Gerili kalmak               Yağ Yakmak                Yaşı ufak Oturmak                        Esir  olmak      Nankör                        Korkunç hayvan          Kısa ve şişman         Bahse girmek      Bilmese sormak      Nazlanmak            Sahip çıkmak         Destek olmak       Döverim

  Ne Anlama Geldiği

Ana                           Baba                      Teyze                    Nine                       Geçen yıl              Patates              Fasulye           Bezelye                Mısır                       Kulplu su tası        Büyük Kase          Buyuk Tahıl Olçeği   Küçük Tahıl Ölçeği  Orta  Tahıl Ölçeği    Sınır Taşı                Tahta Teskere      Gömlek                  Don                            Yün Başlık             Boyun Atkısı         Samanlık                Ahır                          Kümes                    Uzun Çivi               Şişman                    Çatı                           Çörçop                           Çember                      Dağınık Saçlı          Kağnı                      Yıkamak               Banyo yapmak       Hala                          Amca                     Kadınelbisesi                  

Bardak                Tencere                   Kısa boylu              Konuşma           Yüksekseslekonuşma    Küçük parça           Tekme                    Elbise                    Küçük Torba         Önlük                      Tavuk tüneği              Çivi                        Baca                     Sürgü            Yuvarlanmak          Sinsi                   Arkadaş                Sandalye               Sofra                      Elbise                 Koşmak                Kedi                          İniş                         Kiriş                         Sürü                      Hindi                   Çivciv                     Ağaç  lifi Bayat                   Yeni                       Büyük ...                    Yük Atı                   Bozuk para                 En ufak parabirimi      Omlet                      Ağaç su kabı              Su Kaynağı           Hayvan derisi

Erkek Kıyafetleri

Fes :Şapka Kanunun Çıkışına kadar Erkekler başlarına fes örterlerdi.

Ahmediye :Püsküllü olmayan fes veya  terlik üzerine desenli bezden yapılmış atkı biçiminde bir kez sarılarak başa giyilen bir başlıktır halen bu şekilde  başlık takınan yaşlılar mevcuttur.

Şal ceket ve pantolon:Şal Kuzu yününden kadınlar tarafından teşi ve çıyrıkla eğrilen çok ince ipten (Kuyu) adı verilen tezgahlarda taraga alınıp dokunan özel kumaşlardır.Günümüzde kullanılmamaktadırlar.

Dizleme Çorap:Tamamen koyun yününden eğrilmiş olan iplikten yapılır  elde şişle örülen çoraplara kendi renginden veya renkli ipliklerden desenler (nakış)konur.dize yakadar olan çorabın birde püskülü bulunur.Ayaga giyildikten sonra Külotlu (ingiliz kilodu) pantolonun dar paçalarını içine alacak şekilde dize kadar çekilir.Günümüzde kullanılmamaktadır.

Eldiven : Koyun yününden eğrilerek dokunur.Erkek eldivenleri düz,kadın eldivenleri ise Nakışlı olarak şişle örülür.Günümüzde kullanılmamak- tadır

Çarık: Çarıklar ayakkabı olarak kullanılırdı ve büyük baş hayvan derisinden yapılırdı.

İngiliz külotu Pantolon:Üst tarafı geniş alt tarafı daralan kumaştan veya şaldan yapılan ve halen süvariler tarafından kullanılan bir giysidir.

Kadın Kıyafetleri:Günümüzdede olduğu gibi geçmiştede kadınlar kumaş olarak kendileri biçer dikerler veya elinden iş gelen kadınlara diktirirlerdi.

Peştemal : Tamamen koyun yününden eğrilmiş iplikten (Kuy) denen tezgahlarda dokunan kumaştan yapılır.ve bele bağlanarak kullanılırdı.

Kofik :Kadınların başlarına takarak üzerine altın gümüş veya süs takıları takılan silindirik bir başlık türüdür bazı köylerde halen kullanılmaktadır.

Leçek :Kadınların başlarına örttükleri beyaz ince bezden yapılmış bir tür örtünmeye ait giysidir.Yöremizde halen Kullanılmaktadır.

Şal Atkı :Anadolu Kadınını Özellikle Yöremiz ve doğu Kadınını En Önemli giysilerindendir. Kadınlarımız Dışarı Çıktıllarında misafir gittiklerinde ve özel günlerde bu giysileri mutlaka örtünürler Kalın ve yün dokuma olan bu giysi Baş örtüsü üzerine örtülür yün kumaştan yapılmıştır.

Vala :Özellikle genç kızlar tarafından özel günlerde örtünülen ve Gelin duvaklarının süslenmesinde kullanılan çeşitli renkere haiz desensiz ince kumaştan yapılmış örtülerdir. Bugünkü Modern Eşarplara benzetilebilir.

Yayla Geleneği:Yöremizde Bulunan Tüm Köylerin Yaylaya cıkma geleneği ve her köyün bir yaylası vardır.Bu yaylalar Yüksek rakımlı bolgelerde kurulmuştur. Yaylalar Genellikle yaz aylarına özgü yerleşim yerleri olmalarına karşın bazı yaylarda kış aylarıdada kalındığı bilinmektedir. Yaylaya çıkmaya genellikle mayıs ayının son haftası ile haziran ayının ilk haftasında başlanır.Yaylaya çıkma günü Köy ihtiyar heyetince ve köy ileri gelenlerince belirlenerek Görevli bekçi vasıtası ile (Yüksek bir bacada Bagırtılarak) halka duyurulur tabi bu habere en çok çocuklar sevinir.Hazırlıklar yapılarak yalaya çıkmadan birgün önce agırlıklar götürülür (Yayla evlerinin kapıları,un,Tahta vesair) Kadılarda ö güne  özel Çörekler pişirirler Göçler Kagnılara yüklenir Genç kızlar ve gelinler Atlara binerek çok büyük bir neşeyle yaylaya çıkılır. Yayla zamanı Yaşlı,çocuk, gençler ve herkes için neşe dolu bir dönemdir.Nihayet yemyeşil dagların sararması çiğdemlerin  yeniden çıkması poyrazın soğuk,esmesi,kelebeklerin uçuşmması kuşların göç etmesi,ayrılık zamanın haberini veririrki bu insanlara hüzün verir.Yaylaların inişleri çıkışları gibi neşeli olmaz.Yaylalardan Dönüşlerdede yine o güne özel Fırın Ketesi yapılır.

Komşuluk ilişkileri : Yöremizde komşuluk ilişkilerine büyük değer verilir ve bazı komşuluk ilişkilerinin akrabalıktan daha ileri düzeyde geliştiği gözlenir.Komşular birbirinin Mutluluk ve acılarını paylaşırlar.Hasta olanlarını ziyaret eder,yaşlı olanlarına büyük sayğı gösterir Askere gidenleri davet eder ve ikramda bulunarak yalavurur(yocueder) Eskiden köylerimizde bu guzel hasletler en ileri düzeyde iken günümüzde bu güzel hasletler azalmış ve komşuluk bağları gevşemiştir.

Misafirperverlik:Yöremiz İnsanının bugunde sahip oldugu güzel hasletlerdendir.Aynı köy içerisinde yakınlar ve komşular birbirlerine gece misafirliklerine giderler.Ayrıca Başka köylerden veya başka bir yöreden gelen ve akrabası olmayan yabacılarda Konak sahipleri tarafından veya köylüler tarafından agırlanır ve misafir edilir.Köyler arası vasıtaların olmadığı eski yıllarda insanların yürüyerek gittikleri uzun yolculukları sırasında Yol üzeri olan köylerde bilhassa o köyün ileri gelenlerince misafir edinilirlerdi.Bazı ise "Köy odaları"bulunur gelen misafirler burada ağırlanırdı.Kim,ve ne millet olursa olsun misafire karsı büyük hürmet duyulur ve önceden misafir için ayrılmış en güzel yiyecekler ikram edilir.Gelen misafir tanınır birisi ise komsuları Konanak sahibinin evine misafire hoş gelmişsine giderler.Hatta uzun süreli ve tanıdık misafirler Komşular tarafından evlerine davet edilir.Bu Geleneğimiz halen yürütülmektedir.

Yöresel Yemeklerimiz

Çorbalar:Ayran aşı,(çorbası)Bulgur corbası,Kesme çorbasıTırta(uncorbası) Herle,kavrulmuş un çorbası Gendime çorbası,Sutlü çorba.

Yemekler:Döner,Haşlama,Saç kavurması,Kuru fasulye Pilav,Patates kızartması,Guymak,Peynir kuymağı, Mıhla,Kayğana.

Hamur İşleri:Bişi,Kete,Katmer Bağaç,Erişte Mantı,sivirtme,Çorek,Mafiş,Kaymaklı,Lokum

Sofra adabı:Yemekler Genellikle (Peşgun) denilen sofra üzerinde yenir.Kurulan sofraya evin büyüğü olan kimse o oturmadan kimse sofraya oturmaz Besmele ile başlanır yine baba yemeğe başlamadan kimse başlamaz Yemekler genellikle tek bir kap içerisinde yenir. Kadın ve erkeklere ayrı,ayrı sofralar konur çocularda kadınlarla birlikte oturur.Sofrada hizmet evin hanımı tarafından yapılır gelini varsa gelin tarafından yapılır.geleneğe göre yakın zamana kadar gelinler kayınatalarla birlikte sofraya oturmazlardı.Sofrada kırıntı ve parça ekmek bırakılmamasına özen gösterilirdi.Çocuklara da ekmek kırıntısı yemeleri halinde para bulacakları söylenerek israfı önleme alışkanlığı kazandırılmaga çalışılır.

 

"önemli uyarı bilindiği gibi Web sitesi yapmak ve yönetmek çok büyük emek ve sabır gerektiren meşakatli bir iştir bu nedenle bu sayfada ve diğer sayfalarda yayınlanan yazı makale şiir ve resimler   hiçbir şekilde kopyanamaz taklik edilemez ve hiçbir web sitesinde iznim dışında yayınlanamaz  aksi takdirde telif suçu işlenmiş olur.    

  KONUK DEFTERİM